21 Април, 2018
0.0685

Кристина Ампева: Работничките права во Македонија се на едно катастрофално ниво

Објавено во: Македонија 17 Април, 2018

1 Мај одамна го изгуби своето значење, вели Кристина Ампева од Здружението  Гласен Текстилец  во пресрет на празникот кој наближува.

Таа додава дека денес работничките права се на многу ниско ниво, а тие на 1 Мај ќе бидат на марш во Скопје во име на работниците. Борбата за работнички права не запира. Трудот не е соодветно платен, има несреќи и повреди на работа, експлоатација, а голем број од вработените се сиромашни иако напорно работат.

„Ретко кој знае зошто  навистина го празнуваме тој ден, што се случило во минатото за сега тој ден да е Меѓународен ден на трудот. Некои во минатото се бореле за 8часовно работно време, за основни работнички права, дури и ги изгубиле своите животи во таа борба. Ние го сфативме туку така, како неработен ден. Од Ден на труд, се претвори во ден на скара и пикник во природа. Состојбата со работничките права во Македонија е на едно катастрофално ниво. Во минатите години како активист, а сега и преку невладината Гласен Текстилец, се залагам за правата на работниците и работничките од текстилната, кожарската и чевларската индустрија. Но, прашања до нас доаѓаат од повеќе сектори, бидејќи не препознаа како ретка организација која во недостиг на синдикати, јавно упатуваме загриженост поради состојби со прекршувања на работничките и човековите права, оставени врати за злоупотреба на Законот за работни односи или колективни договори. Иако текстилната, кожарската и чевларската индустрија дефинитивно води по злоупотреби и прекршувања на основни права на работниците и работничките, сепак не е добро и во останатите сектори. А тоа се оние нископлатените. работници кои се постојано на работа, а се на работ на егзистенција. Работници кои иако се сметаат дека се платени, често гледаме дека за нив нема никаква заштита и не се безбедни на работните места. Читаме постојано за смртни случаи или повреди на работно место. Жално е што работниците не се свесни за нивната моќ, дека солидарноста и нивното здружување е страшно за оние кои сакаат да ги чуваат во страв и незнаење. Жално е што решението за нивните проблеми на работно место, проблемите со нивната сиромаштија, иако се вработени, е само во нивни раце. Најжално од сè е што тие не се ни криви за тоа, туку жолтите синдикати кои само менуваат партиски дресови“- вели Ампева.

Таа објаснува дека во други земји има поинаку сфаќања за тоа што е 1 Мај, а и во времето на Југославија било различно. Имало поголема свест кај работниците, и се бореле за повисоки плати.  Ампева вели дека во другите држави, синдикатот е страв и трепет.

„Синдикатот е независно тело од кое се плашат и работодавачите, а богами и властите. Кај нас синдикатот нема никакво влијание. Независно тело е и нашиот синдикат, да, ништо не зависи од него. Освен борби за моќ и фотелји, нема ништо. Ах, и добивање на членарини и странски фондови.Иако сум млада за да знам за тоа време, од она што ги слушам постарите, кои биле вработени во фабрики од тоа време, од време како што ни велат , на Титовата Југославија, ретко да чујам лош збор. Генерално, биле почитувани како луѓе, како работници, биле ценети поради тоа што токму работниците придонесувале за развој на државите, овде , за цела федерација од републики. Во одреден период, го одбележувале денот ко што доликува, во чест на жртвите кои се бореле во минатото, барајќи преку симболичен марш, подобри права и плати. Потоа следел период кога спокојно живееле, ги уживале плодовите од нивната организираност. Па период кога забораваат на марш и протести, туку, празнувале на блиските ливади, со задоцнета плата и регрес во прехранбени продукти. Не знам за тоа време, но сведоштвата од постарите, велат дека било тоа „златно доба“ на работничките права, солидарност и социјализам во вистинска смисла на зборот“- објансува Ампева.

Додава дека денес имаме 30-40 луѓе од невладини организации и мал број независни синдикати и активисти, кои на крај памет не им е скара и пикници да прават на 1 Мај. Ампева вели дека во Скопје ќе маршираат во името на оние исплашени и апатични работници,и ќе бараат права за нив.

„Денес имаме странски инвеститори кои доаѓаат во име на евтината работна сила и субвенционирањето од страна на државата, кои ја цедат секоја капка пот на работникот за плата под секое човечко достоинство, за на крај да заминат и ги остават работниците без три плати и никаква одговорност. Имаме работодавачи кои во овие години од приватизацијата, така токму имаат спечалено за следни три генерации, благодарение на стравот на работниците да не го изгубат и тоа парче леб. Упорно се трудиме да го разбудиме работникот и го убедиме дека силата е во солидарноста, но тешко оди. Но, ќе успееме. Од ова полошо не може да биде. Мора да се освестат дека борбата од минатото мора да ја продолжат. И дека 1 Мај е ден за марш за права, никако за скара“ – смета Ампева.

Низ бројки, во Македонија просечната месечна исплатена нето-плата по вработен, во јануари 2018 година, изнесувала 24 025 денари, пресмета Државниот завод за статистика и таа е зголемена во однос на истиот период една година претходно. Најслабо платени се луѓето кои работат во текстилната и кожарската индустрија.

Чести се и несреќите на работно место, па така годинава беше повреден работник од Тетово кој чистел снег на патот Маврово-Галичник, истовар на мермер во Кочани неодамна заврши фатално за еден човек, загина градежен работник на автопатот Штип - Миладиновци кај клучката на штипското село Криви Дол, и многу други случаи.

Сања Атанасовска

Можеби ќе ве интересира

Познато кој ќе го организира одбележувањето на 1.000 години од Охридската архиепископија

Познато кој ќе го организира одбележувањето на 1.000 години од Охридската архиепископија

(ФОТО) Сообраќајка пред Собрание

(ФОТО) Сообраќајка пред Собрание

Приведена девојката која пушеше џоинт во Скопје?

Приведена девојката која пушеше џоинт во Скопје?

Што ќе донесе новата средба Димитров - Коѕијас во Виена?

Што ќе донесе новата средба Димитров - Коѕијас во Виена?

Груевски; Судењето повторно продолжува надвор од работното време

Груевски; Судењето повторно продолжува надвор од работното време

Ја тепал невенчаната сопруга, по што и го грабнал детето

Ја тепал невенчаната сопруга, по што и го грабнал детето

Шекеринска: Важно е преговарачкиот процес со Грција да успее

Шекеринска: Важно е преговарачкиот процес со Грција да успее

(ВИДЕО) Змија снимена во студентскиот дом „Стив Наумов“

(ВИДЕО) Змија снимена во студентскиот дом „Стив Наумов“

Му го украле мерцедесот додека бил во аптека

Му го украле мерцедесот додека бил во аптека